ناسا و جمینای ، انفجار مرموز دوردست را بررسی می کنند

                    ناسا و جمینای ، انفجار مرموز دوردست را بررسی می کنند

 

وقتی تلسکوپهای ساخته شده در فضا به یاری و همکاری با تلسکوپهای عظیم روی زمین می آیند٬ می توانند گروه قدرتمندی برای اکتشافات فضایی بشوند. این دقیقاً همان چیزیست که اتفاق افتاد وقتی تلسکوپ شمالی غولپیکر جمینای در هاوایی اکتشاف بعمل آمده توسط ماهواره ی سوییفت ناسا را پیگیری کرد، آنها انفجاری قدرتمند و شگفت انگیز در نیمه ی راه دورترین نقاط رصد شده ی دنیا را کشف کردند.

سوییفت انفجار را در روز ۱۴ جولای ۲۰۰۷ به شکل شعله ای از انرژی در صورت فلکی ثور شناسایی کرد. چون انفجار بیشتر انرژی اش را به صورت پرتوهای گاما منتشر می کند ( صورت فوق العاده پر انرژی نور)٬  انفجار پرتوی گامایی! (GRB) نام دارد. و به دلیل اینکه انفجار فقط ۳ ثانیه به طول انجامید باعنوان انفجارات پرتو گامایی کوتاه شناخته می شود. و طبیعتاً انفجاراتی که به مدت زمان بیش از ۳ ثانیه طول می کشند انفجارات پرتو گامایی بلندمدت گویند.

اخترشناسان مدارک خیلی محکمی دارند که این انفجارات گامایی بلندمدت وقتی به وقوع می پیوندند که ستاره ای منفجر شود. اما واقعاً هنوز نمی دانند که انفجارات گامایی کوتاه به چه دلیل رخ می دهند. اخترشناسان فکر می کنند که این انفجارات کوتاه مدت وقتی اتفاق می افتند که دو ستاره بسیار چگال اما مرده ( که ستاره های نوترونی نامیده می شوند) با هم تصادم کنند و ادغام شوند و یک سیاهچاله را تشکیل دهند. این تصادم سهمگین و شدید احتمالاً باعث آزاد شدن اشعه های گاما و فوران آنها با فشار بسیار زیاد در دو جهت مخالف می شود.

پس از اینکه سوییفت  انفجار را در روز ۱۴ جولای شناسایی کرد تیمی از اخترشناسان به رهبری جان گراهام از دانشگاه جونز هاپکینز بالتیمور تلسکوپ جمینای را به سمت کان انفجار هدایت کردند.  تلسکوپ کهکشانی را که انفجار در آن رخ داده بود را آشکار ساخت. با گرفتن طیف کهکشان و بررسی خصوصیات آن آنها توانستند فاصله ی انفجار از ما را تخمین بزنند.: این فاصله ی حیرت انگیز ۴/۷ میلیارد سال نوری بود!  یعنی انفجار ۴/۷ میلیارد سال پیش رخ داده که در آن زمان حتی زمین شکل نگرفته بوده! اخترشناسان انفجارات گامایی بلند مدت را در مسافتهای بسیار دور دیده بودند ولی این دورترین انفجار کوتاه دیده شده بود. گراهام در این باره می گوید: این کشف به طور هیجان انگیزی در زمانی را که ما می دانستیم این انفجارات کوچک رخ می داده اند را به عقب تر می برد.  این انفجار کوتاه تقریباً دو برابر دورتر از دورترین انفجار قبلی است.

نیل گهرلز سرپرست سوییفت از مرکز پروازهای فضایی گادرد ناسا در گرین بلت می گوید: این واقعیت که این انفجار کوتاه مدت اینقدر از ما دور است این معنی را می دهد که این نوع از انفجارها وسعت فاصله ای زیادی دارد اگرچه آنها هنوز به طور میانگین نزدیکتر از انفجارهای بلند مدت هستند.

وی افزود: انرژی این انفجار ۱۰۰ برابر بیشتر از انرژی متوسط برای دیگر انفجارهای کوچک است و بیشتر شبیه به انرژی انفجارهای بلند مدت است. هنوز نامشخص است که آیا مکانیسم دیگری برای توجیه این انجار نیاز است یا خیر٬ مانند ادغام یک سیاهچاله با یک ستاره نوترونی.

اندرو فروچر٬ یکی از اعضای تیم تلسکوپ فضایی موسسه ی علمی بالتیمور٬ نیز افزود: حالا با این پدیده ما تصور بهتری از ستاره هایی که انفجارهای بلندمدت درخشانتر تولید می کنند٬ خواهیم داشت.